Schlesisches Nach(t)lesen. Bekannte Persönlichkeiten lesen an ungewöhnlichen Orten / Śląskie wieczór literackie. Niezwykłe miejsca – niezwykłe osobitości

Termin: Sa., 17.03.2007, 19.00-23.00 Uhr
Ort: verschiedene Veranstaltungsorte in der Altstadt Görlitz und in Zgorzelec
Veranstalter: Kulturreferent für Schlesien beim Schlesischen Museum zu Görlitz und Touristbüro i-vent Görlitz
Veranstaltungssprache: Deutsch und Polnisch
Eintritt: 7 € / ermäßigt + Vorverkauf 5 €
Vorverkauf: Schlesisches Museum zu Görlitz, Brüderstraße 8, 02826 Görlitz, 03581/8791100
Touristbüro i-vent, Obermarkt 33 / Ecke Brüderstraße, 02826 Görlitz, 03581/421362,  info(at)i-vent-online.de

Erzählungen in der Straßenbahn, Gedichte in einer Fleischerei oder dramatische Darbietungen im Kindergarten. Unbekannte und ungewöhnliche Orte laden Sie am 17. März 2007 zu einem Literaturvergnügen der besonderen Art ein. In Görlitz und Zgorzelec werden bekannte Persönlichkeiten Texte schlesischer Autoren vortragen.
Sie können einen literarischen Spaziergang durch die Stadt unternehmen. Jeweils zur vollen und halben Stunde – von 19.00 bis 23.00 Uhr – werden die Vorführungen, die jeweils ca. 5-10 Minuten dauern, wiederholt.

Opowiadania w tramwaju, wiersze w sklepie mięsnym lub dramaty czytane w przedszkolu. 17 marca 2007 r. zapraszamy was w mało znane, niecodzienne i ciekawe miejsca na szczególne spotkania z literaturą. W Görlitz i Zgorzelcu znane osobistości będą czytać teksty śląskich pisarzy.
Możecie wybrać się na literacki spacer przez miasto. Co pół godziny (19.00, 19.30, 20.00 itd.) odczyty będą powtarzane. Każdy z odczytów będzie trwał od pięciu do dziesięciu minut.  

 

Schlesisches Museum, Haus zum Goldenen Baum, Untermarkt 4
Das Schlesische Museum ist in den Schönhof gezogen. Statt Ausstellungen beherbergt das Haus zum Goldenen Baum nun nur noch Museumsmitarbeiter und Depots und ist nicht mehr öffentlich zugänglich. Die Gelegenheit, diese prächtige Görlitzer Hallenhaus von innen zu betrachten, sollte man sich also nicht entgehen lassen.
Vierzehnstündige Parlamentsreden oder betrunkene Besucher von Partei- und Vereinsversammlungen. Mit diesen Problemen musste sich schon Paul Löbe (1875-1967) herumärgern. Der in Liegnitz geborene Sozialdemokrat stand in der Weimarer Republik viele Jahre dem Reichstag vor, amtierte nach 1945 als Alterspräsident des Deutschen Bundestages. In seinen Lebenserinnerungen beschreibt Löbe seinen Weg in die Politik.
Leser: Michael Kretschmer, Mitglied des Deutschen Bundestages

Muzeum Śląskie w Görlitz, Dom Pod Złotym Drzewem, Untermarkt 4
Muzeum Śląskie przeniosło się do kamienicy Schönhof. Dom Pod Złotym Drzewem daje teraz schronienie pracownikom muzeum, znajdują się tam też magazyny. Dlatego budynek nie jest już dostępny do zwiedzania. Nie można więc przepuścić okazji odwiedzenia tego wspaniałego domu halowego.
Czternastogodzinne przemowy w parlamencie, posłowie po kilku głębszych, pijani członkowie towarzystw... Te problemy denerwowały już Paula Löbe (1875-1967). Ten urodzony w Legnicy socjaldemokrata w przewodniczył wiele lat niemieckiemu Reichstagowi czasach Republiki Weimarskiej. Po 1949 r. był najstarszym członkiem niemieckiego Bundestagu. W swoich wspomnieniach Löbe opisuje swoją drogę do polityki.
Leser: Michael Kretschmer, członek niemieckiego Bundestagu

 

Ratsarchiv im Alten Rathaus Görlitz, Untermarkt 6-8
Kaum eine Stadt kann einen solchen Fundus an alten Urkunden und Schriftstücken vorweisen. Dass das Handwerk des Stadtschreibers alles andere als staubig und langweilig ist, kann sehen, wer die Rathaustreppe hinaufsteigt.
Nachbarschaftsstreitigkeiten, Intrigen, Betrügereien und Diebstähle gehören zu unserem Alltag - früher wie heute. Davon zeugen auch Görlitzer Gerichtsakten, die "Lust und Leid" beleuchten.
Leser: Siegfried Hoche, Ratsarchivar

Archiwum w Starym Ratuszu w Görlitz, Untermarkt 6-8
Niewiele miast poza Görlitz może pochwalić się taką ilością starych dokumentów i pism. Każdy, kto wejdzie po schodach do Ratusza, może się przekonać, że praca pisarza miejskiego wcale nie jest zakurzona i nudna.
Kłótnie z sąsiadami, intrygi, oszustwa i kradzieże to codzienność – przed wiekami i dziś. Dają temu świadectwo akta sądowe Görlitz.
Siegfried Hoche, archiwista

 

Frühgotischer Keller der Pension Auszeit, Hotherstr. 11
Selbst im denkmalverwöhnten Görlitz sind Überbleibsel der Frühgotik Raritäten. In der ehemaligen Straße der Hutmacher am linken Neisseufer ist ein Kellergewölbe erhalten geblieben. Wer dieses an anderen Tagen sehen will, muss eine "Auszeit" in selbiger Pension nehmen. (max. 20 Personen pro Lesung)
Böhmen und Schlesien um 1420: Feuer und Schwert, Hunger und Hagel, die Hussitenkriege überziehen das Land. Andrzej Sapkowski (geb. 1948) lässt den schlesischen Medikus Reinmar von Bielau durch diese Zeit stolpern, auf der Flucht vor den Häschern der Inquisition. Der Roman „Narrenturm“ (2003) landete auf Anhieb auf der polnischen Bestsellerliste.
Leser: Frank Seibel, Sächsische Zeitung

Wczesnogotycka piwnica w pensjonacie Auszeit, Hotherstr. 11
Nawet w bogatym w zabytki Görlitz pozostałości wczesnego gotyku to rarytas. Przy ulicy na lewym brzegu Nysy, wcześniej zamieszkiwanej przez kapeluszników, zachowało się sklepienie piwniczne. Kto chce je obejrzeć w inne dni, musi wynająć pokój w pensjonacie.
Czechy i Śląsk około 1420 r. to napady, gwałty, rabunki, klęski głodu i wojny husyckie pustoszące kraj. Andrzej Sapkowski (ur. 1948) umieszcza w tym czasie uciekającego przed inkwizycją śląskiego medyka Reinmara z Bielawy. Powieść „Narrenturm” (2003) stała się natychmiast bestselerem.
Frank Seibel, dziennikarz Sächsische Zeitung

 

Jacob-Böhme-Haus (Dom Jakuba Boehme), ul. Daszyńskiego 12, Zgorzelec
Die Visionen des in Seidenberg/Zawidow geborenen Jacob Böhme sind mittlerweile in der ganzen Welt bekannt. An das Leben des Schuhmachers in Görlitz erinnert eine kleine Ausstellung, ein Museum zur Geschichte der Lausitz ist im Entstehen. Nebenan, "beim Jacob" treffen sich Deutsche und Polen zu Bier und philosophischen Gesprächen.
Ein toter Deutscher auf dem Kamm des Riesengebirges stellt polnische und tschechische Grenzer vor ein Problem. Doch beide finden eine "unbürokratische" Lösung, um sich den Feierabend nicht verderben zu lassen. Die Schriftstellerin Olga Tokarczuk (geb. 1962) lebt in einem kleinen Dorf bei Nowa Ruda (Neurode). Die Grenze und der Umgang mit der deutschen Vergangenheit Niederschlesiens spielen in ihren Erzählbänden, wie "Taghaus. Nachthaus" (1998) eine besondere Rolle.
Leser: Thomas Maruck, Buchhändler; Magdalena Młyńczak, Breslau

Dom Jakuba Böhme, ul. Daszyńskiego 12, Zgorzelec
Wizje urodzonego w Zawidowie Jakuba Böhme są znane na całym świecie. Codzienne życie tego szewca w Görlitz ukazuje niewielka wystawa, powstaje Muzeum Historii Łużyc. Nieopodal, „Przy Jakubie”, spotykają się Niemcy  i Polacy, aby przy kuflu piwa prowadzić filozoficzne dysputy.
Martwy Niemiec znaleziony na jednym ze szczytów Karkonoszy stanowi dla polskich i czeskich strażników granicznych nie lada problem. Obie strony znajdują mało biurokratyczne rozwiązanie, aby nie zepsuć sobie wolnego popołudnia. Pisarka Olga Tokarczuk (ur. 1962) mieszka w małej wiosce w Ziemi Kłodzkiej. Granica i stosunek do niemieckiej przeszłości Dolnego Śląska ogrywają szczególną rolę w jej zbiorze opowiadań „Dom dzienny. Dom nocny” (1998)
Thomas Maruck, księgarz; Magdalena Młyńczak, Uniwersytet Wrocławski

 

Tabakbörse Lisa, ul. Daszyńskiego 106, Zgorzelec
Kaum eine Straße unserer Stadt verändert sich derzeit so schnell wie das polnische Neisseufer. Häuser werden saniert, Pflastersteine verlegt und auch die alltäglichen Bedürfnisse kommen nicht zu kurz. Auf ganz praktische Weise funktioniert ein kleiner Grenzverkehr: Raucher aller Länder vereinigt euch! (max. 20 Personen pro Lesung)
Der oberschlesische Schriftsteller Heinz Piontek (1925-2003) lädt zum "Kolleg über den Rauch“. Aus Ofen und Kamin oder auch aus einer Pfeife entsteigt der Rauch und entschwindet gen Himmel, manchen versetzt er sogar in eine andere Welt.
Leser: Heinz Drewniok, Redakteur MDR; Mike Altmann, Journalist

Sklep tytoniowy Lisa, ul. Daszyńskiego 106, Zgorzelec
Mało która z ulic naszego miasta zmienia się w takim tempie jak polski brzeg Nysy. Odnawiane są kamienice, układany bruk i zaspokajane są również codzienne potrzeby mieszkańców. Ruch przygraniczny funkcjonuje dobrze – palacze wszystkich krajów, łączcie się!
Górnośląski pisarz Heinz Piontek (1925-2003) zaprasza na „Wykład o dymie”. Z kominka, komina lub z fajki unosi się dym i odpływa do nieba, niektórych przenosi nawet w inny świat.
Heinz Drewniok, redaktor MDR (Mitteldeutscher Rundfunk); Mike Altmann, dziennikarz

 

Katholisches Kinderhaus zum Hl. Schutzengel, Johannes-Wüsten-Straße 22
Kinderlachen, Kindergeschrei und Kindheitserinnerungen. Dazwischen liegen oft viele Jahre. Alle "großen Kinder" sind eingeladen, auf Kinderstühlchen eine Zeitreise in die eigene Vergangenheit zu unternehmen.
Wie schön ist es, einem anderen ein Schutzengel zu sein, wenn auch wider Willen. Jörg Breuer (geb. 1899 in Breslau) lässt im Erzählband "Du Land meiner Kindheit" einen kleinen Jungen zu Worte kommen, der durch höhere Umstände davon abgehalten wird, seine Rache auszuüben.
Leser: Altbischof Rudolf Müller

Katolicke Przedszkole Świętego Anioła Stróża, Johannes-Wüsten-Straße 22
Dziecięcy śmiech, płacz dziecka i wspomnienia z dzieciństwa. Pomiędzy tymi wydarzeniami upływa często wiele lat. Zapraszamy wszystkie „duże dzieci” do zajęcia miejsca na dziecięcych krzesełkach i odbycia podróży w czasie, we własną przeszłość.
Pięknie jest być dla kogoś aniołem stróżem, nawet wbrew woli. Jörg Breuer (ur. 1899 we Wrocławiu) w zbiorze opowiadań „O, kraju mego dzieciństwa” przedstawia historię małego chłopca, który zostaje przez siły wyższe powstrzymany od zemty.
biskup Rudolf Müller

 

Fleischerei Büchner, Bismarckstr. 3
Viele Menschen gelüstet es vor allem nach den Fleisch- und Wurstwaren des Görlitzer Familienbetriebs. Dabei kann sich auch die Ausstattung des Ladens sehen lassen. Die Kacheln im Jugendstil erinnern auswärtige Besucher sofort an Pfunds Molkerei in Dresden. (max. 20 Personen pro Lesung)
Zuweilen ist die schlesische Literatur für Vegetarier schwer bekömmlich. Der Mundartdichter Ernst Schenke (1896-1982) hat allerdings die Erfahrung machen müssen, dass zuviel Fleisch auch einmal des Guten zu viel sein kann. "Dar biese Troom" erinnert ihn unangenehm an das vorangegangene Schlachtfest
Leser: Marianne Paul, Schlesisches Urgestein aus Niesky

Sklep mięsny Büchnerów, Bismarckstr. 3
Wiele ludzi ceni go przede wszystkim za mięso i wędliny z firmy rodzinnej w Görlitz. Można jednak przyjrzeć się także wyposażeniu sklepu. Secesyjne kafelki kojarzą się przybyszom z  zewnątrz z mleczarnią Pfunda w Dreźnie.
Czasem śląska literatuta jest dla wegetarian nieco ciężkostrawna. Ernst Schenke (1896 – 1982), poeta piszący w dialekcie, doświadczył na własnej skórze, że zbyt dużo mięsa nie zawsze wychodzi na zdrowie. „Straszny sen” nieprzyjemnie przypomina mu o niedawnym świniobiciu.
Marianne Paul, prawdziwa niemiecka ślązaczka z Niesky

 

Straßenbahn an der Behelfshaltestelle Postplatz
Das Rattern der Straßenbahn gehört seit mehr als hundert Jahren zum Görlitzer Stadtleben. Zwar überquert keine Linie mehr die Neisse. Mit dem Bus erreicht man jedoch bequem die Einkaufszentren in der Schwesterstadt Zgorzelec.(max. 20 Personen pro Lesung)
Der Altphilologe Marek Krajewski (geb. 1966) hat dem Breslau der zwanziger und dreißiger Jahre ein literarisches Denkmal gesetzt. In seinem Bestseller „Tod in Breslau“ ermittelt Kriminalrat Mock auch im Rotlichtmilieu. Ein bevorzugtes Verkehrmittel von Polizei und Ganoven ist dabei die Straßenbahn.
Leser: Peter Wirth, Stadtrat

Tramwaj na przystanku awaryjnym Postplatz
Turkot tramwaju towarzyszy życiu w Görlitz od ponad stu lat. Chociaż żadna linia nie przekracza już Nysy, do centrów handlowych w sąsiednim  Zgorzelcu można wygodnie dojechać autobusem.
Marek Krajewski (ur. 1966), filolog klasyczny, uwiecznił literacko Wrocław lat dwudziestych i trzydziestych. W bestselerze „Śmierć w Breslau” radca kryminalny Mock prowadzi śledztwo  również w dzielnicach czerwonych latarń. Często używanym środkiem transportu, zarówno przez policję, jak i złoczyńców, są właśnie tramwaje.
Peter Wirth, radny

 

Dicker Turm, Elisabethplatz
Wuchtig thront der "Dicke Turm" als Teil der mittelalterlichen Stadtbefestigung über dem Marienplatz. Vielen ist er aber vor allem in feucht-fröhlicher Erinnerung. Fast 30 Jahre wurde im legendären Studentenclub manche Feier begangen. (max. 20 Personen pro Begehung)
Studentische Trinkexzesse inspirierten auch Gerhart Hauptmann in seinem Buch "Abenteuer meiner Jugend". Der schlesische Literaturnobelpreisträger (1862-1946) hatte selbst nichts gegen einen guten Tropfen Rotwein einzuwenden.
Leser: Prof. Dr. Wojciech Kunicki, Universität Breslau

Gruba Wieża (Wieża NMP), Marienplatz
„Gruba Wieża” króluje nad Marienplatz jako część średniowiecznych fortyfikacji. Wielu mieszkańców wspomina ją z łezką w oku. Przez prawie trzydzieści lat w legendarnym klubie studenckim odbywały się imprezy.
Studenckie popijawy zainspirowały Gerharta Hauptmanna do napisania książki „Przygody mojej młodości”. Śląski zdobywca nagrody Nobla (1862 – 1946) nie miał również nic przeciwko kropelce czerwonego wina.
prof. dr hab. Wojciech Kunicki, Uniwersytet Wrocławski

 

Möbellager des Antik-Hauses Leonhardt, Steinstr. 2-4 
Einen Blick in die Schaufenster dieses ehemaligen jüdischen Kaufhauses hat wohl schon jeder geworfen. Alte Möbel aber auch Puppen und Spielzeug verlocken dazu, auch in der eigenen Wohnung das Rad der Zeit etwas zurückzudrehen.
Die gebürtige Breslauerin Käthe Kruse (1883-1982) gilt als die "Deutsche Puppenmutter". In ihren Lebenserinnerungen beschreibt sie die elterliche Wohnung und ihre erste Begegnung mit Puppen.
Leser: Dr. Peter Ohr, Generalkonsul in Breslau a.D.

Magazyn antykwariatu Leonhardt, Steinstr. 2 – 4
Każdy już chyba chociaż raz rzucił okiem na wystawę tego byłego żydowskiego domu handlowego Stare meble, lalki i inne zabawki zachęcają do tego, aby we własnym domu też nieco cofnąć czas.
Urodzona we Wrocławiu Käthe Kruse (1883 – 1982) nazywana jest „Niemiecką Matką Lalek”. W swojej autobiografii opisuje dom rodzinny i pierwsze spotkania z lalkami.
Dr. Peter Ohr, były konsul generalny we Wrocławiu

 

Kulinarisches
In der KostBar beim Weinhaus Krüger, Untermarkt 22 besteht die Möglichkeit, Kleinigkeiten der schlesischen Küche in moderner Interpretation zu genießen und mit dem ein oder anderen Vorleser ins Gespräch zu kommen. Ein Gläschen (nichtschlesischen) Weins oder einheimischen Bieres dienen der Stärkung für den weiteren Abend. Hinweis: Toiletten

W barze KostBar przy winiarni Krügera, Dolny Rynek 22, można skosztować potraw śląskiej kuchni w nowoczesnej interpretacji oraz porozmawiać z referentami. Kieliszek wina (nie ze Śląska) lub kufel lokalnego piwa pokrzepią i pozwolą dotrwać do końca wieczoru.

 

Übersetzung von: Magdalena Młyńczak